Październik to miesiąc, w którym świat zwalnia. Liście spadają jak ciche przypomnienie, że wszystko w życiu ma swój rytm. Poranki są chłodne, wieczory miękkie, a światło staje się złote i głębokie. Po żywiołowym lecie i ruchliwym wrześniu październik przynosi coś bezcennego: pragnienie domu, ciepła, prostoty i spokoju. Nie chodzi o zamykanie się w czterech ścianach, ale o stworzenie przestrzeni, w której dobrze się oddycha, gdzie ciało może odpocząć, a emocje opaść. Dom staje

Czasami największym ryzykiem w życiu wcale nie jest porażka. Nie jest nim podjęcie złej decyzji. Nie jest nim rozpoczęcie czegoś, co ostatecznie się nie uda. Nie jest nim nawet moment, kiedy musimy przyznać przed sobą: „Spróbowałam i nie wyszło”. Znacznie większym ryzykiem może być pozostanie dokładnie w tym samym miejscu przez kolejne pięć, dziesięć czy piętnaście lat. W tych samych przyzwyczajeniach. W tych samych relacjach. Z tymi samymi obawami. W tym samym codziennym ryt

W życiu przychodzi moment, kiedy człowiek zaczyna pytać nie tylko jak żyć, ale też po co żyć. Po 60. roku życia te pytania pojawiają się częściej, ale wcale nie dlatego, że życie zwalnia. Pojawiają się dlatego, że zaczyna się czas prawdziwej mądrości. To etap, w którym: patrzymy na swoje życie z większym dystansem, mniej interesuje nas „co wypada”, a bardziej „co jest prawdziwe”, mniej goni nas czas, a bardziej liczy się jego jakość, bardziej czujemy potrzebę sensu, spokoju i

Czasem mam wrażenie, że w życiu najprostsze rozwiązania są tak blisko, że aż je ignorujemy. Stoją cierpliwie obok nas - jak parasol, którego nie zauważamy, dopóki nie spadnie pierwszy deszcz. Spacer też jest takim parasolem. Zwyczajny, codzienny, cichy. A jednak, jeśli tylko damy mu szansę, potrafi osłonić nas przed wieloma życiowymi burzami. Kiedy rozmawiam z osobami po sześćdziesiątce, często słyszę zdanie: „Gdybym wiedział wcześniej, zrobiłbym więcej dla swojego zdrowia”.

Przed wyjazdem na Irlandię uczulano mnie, że na tej wyspie ciągle pada deszcz. Więc niemal pół bagażu zajmowały stosowne okrycia. Rzeczywistość okazała się nie aż tak straszna – deszcz wprawdzie czasem padał, jednak nie był tak intensywny, by wyciągać przeciwdeszczowe okrycia. Za to w słońcu było doskonale widać piękną zieleń, jaką szczyci się ta wyspa. „Czterdzieści odcieni zieleni” (ang. Forty Shades of Green) to słynne określenie opisujące krajobraz Irlandii, spopularyzowa

Ostatnio coraz częściej wracam myślami do kobiet, które pojawiały się w moim życiu na różnych jego etapach. Niektóre znałam od dzieciństwa. Pamiętały mnie jeszcze z czasów, kiedy byłam zupełnie inną osobą, zanim zaczęłam podejmować dorosłe decyzje, zanim przeprowadzałam się z miejsca na miejsce, zanim życie zdążyło kilka razy zmienić moje plany. Inne pojawiły się później. W pracy. Podczas podróży. Przy okazji wychowywania dzieci. W nowych miejscach, do których prowadziło mnie

Już jakiś czas temu nauczyłam się czegoś, co z pozoru brzmi bardzo prosto, ale w rzeczywistości wymaga sporo wewnętrznej pracy: nie potrzebuję, aby przy każdym stole było dla mnie miejsce. Nie muszę być wszędzie zapraszana. Nie muszę być częścią każdej rozmowy, każdego spotkania, każdej rodzinnej uroczystości czy towarzyskiego kręgu. Nie muszę też na siłę zapraszać do swojego życia ludzi, przy których atmosfera natychmiast robi się sztywna, chłodna albo pełna napięcia. Dojści

Wrzesień jest jak nowa kartka w notesie. Coś się kończy - lato, gwar, intensywność - ale coś innego, cichszego, dojrzalszego zaczyna się rodzić. To miesiąc, który pachnie świeżym powietrzem, jabłkami, książkami. Miesiąc, który prowokuje do refleksji, porządkowania, zaczynania od nowa. I właśnie dlatego wrzesień bywa najbardziej symboliczny dla osób po 60-tce. To czas, w którym zaczyna działać ważny mechanizm: „Mam za sobą dużo, ale wciąż mogę zacząć coś nowego.” Po 60-tce mam

Jest pewne zdanie, które coraz częściej słyszę od kobiet po sześćdziesiątce: "Czasami mam wrażenie, że przestałam istnieć." Nie chodzi o to, że zniknęły z życia swoich dzieci czy przyjaciół. Nie chodzi nawet o to, że mieszkają same. Mówią raczej o czymś znacznie subtelniejszym. O uczuciu, że świat przestał je zauważać. Sprzedawca rozmawia z młodszą klientką, choć to one stoją przy ladzie. Kelner podaje kartę najpierw córce. Na ulicy nikt już nie odwraca głowy. W mediach niema

Są ludzie, którzy na pytanie: „Jak się masz?” zawsze odpowiadają: „Dobrze. Zawsze znajdzie się coś, z czego można się ucieszyć.” I są tacy, którzy natychmiast zaczynają wyliczać wszystko, co poszło nie tak. Co ciekawe, bardzo często żyją w tych samych czasach, mają podobne problemy, podobny wiek i podobne doświadczenia. Różni ich jednak coś znacznie ważniejszego niż okoliczności. Różni ich sposób patrzenia na świat. Czasami nazywa się to patrzeniem przez różowe okulary. To ok

Na terenie Czech byłem kilka razy, zarówno prywatnie, jak i służbowo, przy czym niektóre z tych pobytów miały miejsce jeszcze w czasach Czechosłowacji. Najdłuższy pobyt na czeskiej ziemi miał miejsce w połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a miejscem był słynny z biżuterii Jablonec. Tam byłem służbowo. Nie jest to może miasto słynne z bardzo ważnych zabytków, niemniej polecałbym wszystkim zatrzymania się tam, chociaż na chwilę, bo, po pierwsze, miasto jest pięknie poł

Kiedyś zapytano pewną 102-latkę, jaki jest sekret jej długiego życia. Spojrzała ponad okularami i powiedziała: „Nie mam czasu się starzeć. Mam jeszcze tyle do zrobienia.” I im dłużej słucham historii takich osób, tym bardziej widzę, że największa mądrość przychodzi w wieku, w którym większość z nas myśli, że powinna się skończyć. Badacze z Bostonu od lat próbują odkryć, co sprawia, że niektórzy ludzie żyją w dobrym zdrowiu sto lat i więcej. Czy to geny? Czy dieta? Czy specjal

Sierpień jest jak aksamitne światło - złote, miękkie, dojrzałe. To miesiąc, który zatrzymuje czas na chwilę: nie jest już pełnią lata, ale jeszcze nie jesienią. W powietrzu czuć spokój, w cieniach - dojrzałość, w barwach - elegancję. To idealny moment, aby poruszyć temat, który w życiu dojrzałych osób nabiera wyjątkowego znaczenia: Piękno. Styl. Pewność siebie. Bo w wieku 60+ piękno nie znika - ono się zmienia. I to zmienia się na lepsze. Nie chodzi o wygląd zewnętrzny, choć

W Polsce wiele osób po 60-tym roku życia wychowało się w czasach, w których dbanie o siebie było traktowane jako coś podejrzanego, zbytecznego albo – co gorsza – egoistycznego. „Najpierw obowiązki, potem ty.” „Co ludzie powiedzą?” „Nie przesadzaj, po co ci to?” „W tym wieku już nie wypada.” Te zdania są jak echo, które wciąż żyje w wielu domach. A jednak współczesna wiedza o psychologii, o zdrowiu i o starzeniu mówi coś zupełnie innego: Poczucie własnej wartości nie znika z w

Latem wszystko może być trochę prostsze. Nie trzeba od razu planować wielkich podróży, rezerwować hoteli ani wypełniać każdego dnia atrakcjami. Czasem najlepszy letni dzień nie wydarza się w kurorcie, lecz tuż obok. Na własnym balkonie, podczas spaceru po znajomej ulicy, przy stoliku w małej kawiarni albo wieczorem przy otwartym oknie. Z wiekiem coraz lepiej rozumiemy, że dobre samopoczucie nie zawsze wymaga wielkich zmian. Często rodzi się z drobnych rzeczy, które powtarzamy

Zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią, opowieść o moim spotkaniu z krajami Beneluksu kończę wspomnieniem z krótkiego pobytu w Luxemburgu. Nie wiem, czy mogę z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że byłem w Luksemburgu, choć odwiedziłem ten kraj przynajmniej dwukrotnie. Mówię to dlatego, że nie spędziłem tam ani jednej nocy, a niektórzy twierdzą, że aby zaliczyć jakiś kraj do odwiedzonych, należy spędzić w nim przynajmniej jedną noc. Odpowiadam na taką uwagę, że niewielu ludzi mo

Lipiec jest jak otwarte okno. Świat pachnie ciepłem, światłem, dojrzewaniem. Dni są długie, wieczory miękkie, a powietrze ma w sobie coś, co zaprasza: „Wyjdź. Zobacz. Poczuj.” To miesiąc, który nie wymaga od nas dalekich podróży ani wielkich planów. Lipiec jest mistrzem prostoty. I uczy jednego: przygoda może być mała. Zwłaszcza po 60-tce, gdy wielkie wyprawy mogą być wyzwaniem, a małe przygody… o wiele bardziej dostępne, lżejsze i pełne sensu. Na tym etapie życia prawdziwa p

W życiu mężczyzny po 65 roku życia często pojawia się ciche pytanie: „Co teraz? Czym mam się zająć? Co mnie jeszcze poruszy?” Przez lata odpowiedzi były oczywiste: praca, obowiązki, rodzina, zadania. Mężczyzna działał, bo musiał - i bo był potrzebny. A teraz? Teraz pojawia się zupełnie inny etap życia. Nie jest to etap „odpoczynku” ani „siedzenia w miejscu”. To etap, w którym mężczyzna może robić rzeczy dla siebie, w swoim rytmie, z własnej woli. I właśnie tu pojawia się coś,

Holandia to kraj położony nad Morzem Północnym. Powierzchnia kraju wynosi ok. 41,5 tys. km², a liczba ludności przekracza 17 milionów, co czyni kraj jednym z najgęściej zaludnionych państw świata. Stolicą jest Amsterdam, natomiast siedzibą rządu jest Haga. Historia Niderlandów sięga średniowiecza, jednak kluczowym momentem była XVI-wieczna walka o niepodległość przeciwko Hiszpanii, zakończona powstaniem Republiki Zjednoczonych Prowincji. W XVII wieku kraj był potęgą handlową

Kiedy mamy dwadzieścia czy trzydzieści lat, emocje przepływają przez nas szybko. Kiedy mamy sześćdziesiąt, siedemdziesiąt czy osiemdziesiąt - emocje płyną wolniej, ale za to głębiej. W tym wieku serce nosi już w sobie wiele: lata trosk, trudne przeżycia, straty, niepokoje, obowiązki, odpowiedzialność za bliskich, samotność, a czasem niewypowiedziane słowa i emocje, które nigdy nie miały przestrzeni, by wybrzmieć. To naturalne, że ciało i psychika po 60-tym roku życia potrzebu